Federal Dialogue Series - 1/2026

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးအတွက် ဧရာဝတီကော်မရှင်ကို ပြင်ဆင်ရန် IPSJ မှ ဖက်ဒရယ်ဆွေးနွေးပွဲစီးရီးကို စတင်

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူမှုရေးတရားမျှတမှုအင်စတီကျု (IPSJ) သည် ဧရာဝတီတိုင်း ကြားကာလအစီအမံများရေးဆွဲရေးကော်မရှင်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ယနေ့တွင် ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြည့်စုံသော လေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်တစ်ခု ပြီးဆုံးသွားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ “ဖက်ဒရယ်ဝါဒနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲခြင်း (ဖက်ဒရယ်ဆွေးနွေးပွဲစီးရီး – ၁/၂၀၂၆)။”

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထိ ကျင်းပမည့် နှစ်ပတ်ကြာ အထူးအစီအစဉ်သည် ဧရာဝတီကော်မရှင်နှင့် ဒေသတွင်း အကျိုးတူပါဝင်သူများအား အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုအတွက် အုတ်မြစ်ချရန် လိုအပ်သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အသိပညာများကို ပေးစွမ်းရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။.

ဆွေးနွေးပွဲ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဧရာဝတီ ဖက်ဒရယ်ယူနစ်မှ ဒေသခံခေါင်းဆောင်များ၊ မူဝါဒချမှတ်သူများနှင့် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်များအား နှိုင်းယှဉ်ဖက်ဒရယ်ဝါဒ၊ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲခြင်းဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်မူများဖြင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးရန်ဖြစ်သည်။.

ဖွင့်ပွဲအစည်းအဝေးကို IPSJ ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာသောင်းထွန်းနှင့်အတူ ဧရာဝတီ ဖက်ဒရယ်ယူနစ်မှ ယာယီအစီအမံကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌတို့၏ မိန့်ခွန်းများဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။.

အစီအစဉ်တစ်လျှောက်လုံးတွင် ပါဝင်သူများသည် ကျော်ကြားသော ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ပညာရှင်များ ဦးဆောင်သော နက်နဲသော ဟောပြောပွဲများနှင့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။.

  • ဦးခင်မန်းဝင်း ဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ နှိုင်းယှဉ်ဖက်ဒရယ်ဝါဒ, အစိုးရအဆင့်သုံးဆင့်အကြား အာဏာခွဲဝေမှု၊ ပြည်နယ်အဆင့်ထက်ကျော်လွန်၍ လူနည်းစုအခွင့်အရေးများ၊ လူနည်းစုပြဿနာများအတွက် အဖြေတစ်ခုအဖြစ် နှစ်ပါတီစနစ်နှင့် အနိုင်ရသူအားလုံးယူသည့် အစိုးရစနစ်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အစိုးရစနစ်များအကြား ကွာခြားချက်များကဲ့သို့သော အရေးကြီးသောအကြောင်းအရာများကို ဆွေးနွေးထားသည်။.
  • ဒေါက်တာသောင်းထွန်း ဆွေးနွေးခဲ့သည် ဖက်ဒရယ်စနစ်တွင် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး၏ အခန်းကဏ္ဍ, ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချရေးနှင့် အောက်ခြေလူတန်းစားများအား လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးခြင်းကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်း၊, ဘဏ္ဍာရေးဖက်ဒရယ်ဝါဒနှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဝင်ငွေခွဲဝေမှုမူဝါဒ ဖော်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမူများ။.
  • ဒေါက်တာ ဒေစီ ခရစ်စ် ဦးဆောင်ဆွေးနွေးမှုများ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲခြင်း, တည်ထောင်ခြင်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေယူနစ်အသစ် နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြတ်သန်းခြင်း တရားစီရင်ရေး ဖက်ဒရယ်ဝါဒ.
  • ဒေါက်တာ ကန်တန် ဖက်ဒရယ်စနစ်တွင် အရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။.   

“ဖက်ဒရယ်ဆွေးနွေးပွဲစီးရီး ၁/၂၀၂၆” တွင် ဒေသ၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအုပ်ချုပ်မှုအတွက် အရေးပါသော ကွဲပြားသော ပါဝင်သူ ၃၁ ဦး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ဆရာများနှင့် အရပ်ဘက်ဝန်ထမ်းများကဲ့သို့သော လူထုမနာခံမှုလှုပ်ရှားမှု (CDM) မှ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီဝင်များ၊ တိုင်းရင်းသားလူငယ်ခေါင်းဆောင်များ၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ (ERO) မှ အဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည်။.

“ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ပြီး အားလုံးပါဝင်သော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်တစ်ရပ် တည်ဆောက်ရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြားကာလအစီအမံများနှင့် အနာဂတ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများကို ရေးဆွဲရာတွင် တာဝန်ရှိသူများသည် ဖက်ဒရယ်မူဘောင်များကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်ကြောင်း သေချာစေရမည်” ဟု IPSJ ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာသောင်းထွန်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ဧရာဝတီ ဖက်ဒရယ်ယူနစ်၏ အသံများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတွင် ထိရောက်စွာ ထည့်သွင်းထားကြောင်း အာမခံပါသည်။”

CDM တွင် သိသာထင်ရှားသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စွန့်လွှတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့် ဧရာဝတီဒေသမှ ကွဲပြားသော ခေါင်းဆောင်အဖွဲ့ကို စုစည်းခြင်းဖြင့် IPSJ နှင့် ဧရာဝတီကြားကာလ စီမံဆောင်ရွက်မှုများ ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တို့သည် ဒီမိုကရေစီမျှော်လင့်ချက်များကို ထိရောက်ပြီး တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် ခိုင်မာသောခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကို လှမ်းနေကြသည်။.

စီစဉ်သူများအကြောင်း-

ထို ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူမှုရေးတရားမျှတမှုအင်စတီကျု (IPSJ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဝါဒ၊ စိုက်ပျိုးရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် လူမှုရေးတရားမျှတမှုတို့ကို အဓိကထားသော ထိပ်တန်းမူဝါဒနှင့် ရှေ့နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကြားကာလအစီအမံများရေးဆွဲရေးကော်မရှင် သည် ဧရာဝတီ ဖက်ဒရယ်ယူနစ်အတွက် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ မူဘောင် ရေးဆွဲရန် တာဝန်ရှိသော ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။.

IPSJ လက်ထောက်