မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ရှိ ကြမ်းတမ်းသောတောင်ကုန်းများကြားရှိ ရွာငယ်လေးတစ်ရွာတွင် ခေါင်းလောင်းသံသည် ကျောင်းတက်သည့်နေ့၏အစကို အမှတ်အသားပြုရုံသာမက ဆန့်ကျင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ (EROs) ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော စစ်အစိုးရမှ စိန်ခေါ်နေသော နယ်မြေများတွင် ပညာရေးကို နိုင်ငံတော်လက်မှ ရုပ်သိမ်းခံထားရသည့် နေရာများတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပျက်နေသည့် မြင်ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။.
မူရင်းပို့စ်ကိုကြည့်ရှုရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ
ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် မြန်မာနိုင်ငံရှိကျောင်းများသည် တစ်ခုတည်းသောဘာသာစကားနှင့် ဇာတ်ကြောင်းဇာတ်ကြောင်းကို ပြဋ္ဌာန်းရန် အာရုံစိုက်သည့် အထက်မှအောက်သို့စနစ်ဖြစ်သည့် “ဗမာလူမျိုးဖြစ်ခြင်း” ၏ အဓိကကိရိယာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းတွင် ထိုစနစ်သည် ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။ ၎င်းအစား၊ အားနည်းသော်လည်း ခိုင်မာသောစနစ်အသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာနေပြီး၊ ၎င်းသည် ဒေသဆိုင်ရာပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့များ (LEBs) ဟုလူသိများသော ဒေသဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများမှ မောင်းနှင်သော အောက်ခြေမှအထက်သို့ ဖက်ဒရယ်ဝါဒဖြစ်သည်။.
ဒေါက်တာ ဒေစီ ဦးဆောင်သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူမှုရေးတရားမျှတမှုအင်စတီကျု (IPSJ) မှ ပြုလုပ်သော မှတ်သားဖွယ် လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုအရ ဤဘုတ်အဖွဲ့များသည် စာသင်ခန်းများကို ဖွင့်ထားရုံထက် ပိုမိုလုပ်ဆောင်နေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့သည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီအတွက် တစ်ရွာချင်းစီအတွက် လက်တွေ့အုတ်မြစ်ကို ထူထောင်နေကြသည်။ (ဒေါက်တာ ဒေစီသည် မြန်မာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူမ၏ အမည်ရင်းကို လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်များကြောင့် မဖော်ပြထားပါ။ မူလက အမေရိကန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော IPSJ သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်များတွင် ဒီမိုကရေစီ ပွင့်လင်းလာချိန် တိုတောင်းသောကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ နိုင်ငံပြင်ပသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီဖြစ်သည်။ မကြာမီ အစီရင်ခံစာကို ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ထားသည်။)
ဗဟိုချက်သေဆုံးမှု
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အရပ်ဘက်မနာခံမှုလှုပ်ရှားမှု (CDM) သည် ဆရာ၊ ဆရာမထောင်ပေါင်းများစွာကို အစိုးရကျောင်းများမှ ရုပ်သိမ်းလိုက်သောအခါ စစ်အစိုးရ၏ ပညာရေးစနစ်သည် နေရာအတော်များများတွင် ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။ လျှို့ဝှက်စွာနှင့် အဝေးမှလည်ပတ်နေသော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) သည် အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခု ပံ့ပိုးပေးရန် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် IPSJ သုတေသနပြုချက်က မီးမောင်းထိုးပြသည့်အတိုင်း “မူဝါဒအသိပညာပေးမှု” သည် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ NUG ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အဆင့်မြင့်ညွှန်ကြားချက်များသည် ပဋိပက္ခ၏ ရှေ့တန်းသို့ရောက်ရှိရန် မကြာခဏ ရုန်းကန်နေရသည်။.
“ကျွန်မတို့က NUG က ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာ မစောင့်ပါဘူး” ဟု ခုခံမှုထိန်းချုပ်ထားသောဇုန်မှ ဆရာတစ်ဦးက လေ့လာမှုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပုန်းအောင်းရာနေရာတစ်ခုမှာ ဝန်ကြီးတစ်ယောက်ဆီက လက်မှတ်ကို စောင့်မယ်ဆိုရင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွားတဲ့အခါ ကျွန်မတို့ရဲ့ကလေးတွေက စာမတတ်ဖြစ်ကြလိမ့်မယ်”
ဤလစ်ဟာမှုကို မိဘများ၊ ရဟန်းများ၊ ဒေသခံအကြီးအကဲများနှင့် CDM ဆရာများပါဝင်သော LEB များက ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မူဝါဒ၏ “အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများ” အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဖက်ဒရယ်ဝါဒ၏ မြင့်မားသောရည်မှန်းချက်များကိုယူပြီး စစ်ရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် သီးနှံရိတ်သိမ်းခြင်း၏အချိန်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် အချိန်ဇယားတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲကြသည်။.
လက်ဆောင်ပုံစံ
IPSJ လေ့လာမှု၏ အံ့အားသင့်စရာအကောင်းဆုံးတွေ့ရှိချက်မှာ ဤဒေသခံဘုတ်အဖွဲ့များ၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်စွမ်းဖြစ်သည်။ ရိုးရာစနစ်များတွင် ကျောင်းများကို အခွန်များဖြင့် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်မြောက်ဇုန်များတွင် ကျောင်းများကို လက်ဆောင်များဖြင့် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့သည်။ သို့သော် ဤပြန်လည်ထူထောင်နိုင်စွမ်းသည် ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုရှိသည်။.
သုတေသီများ သတိပေးထားသည့်အရာမှာ “လက်ဆောင်ပစ္စည်းများအပေါ် မှီခိုမှု” တွင် ရွာသားများစွာ—အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသူများ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏နေအိမ်များ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများ—သည် ဆရာ၊ ဆရာမများအတွက် ထောက်ပံ့ကြေးများ ထောက်ပံ့ပေးရန်အတွက် ဆန်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် သို့မဟုတ် ငွေသားအနည်းငယ်ကို ပုံမှန်ပေးလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် လူမှုရေးကြီးကြပ်မှုနှင့် အစွန်းရောက်ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအပေါ် လုံးဝအခြေခံထားသော စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤရပ်ရွာများတွင် ကျပ်ငွေတိုင်းကို အစည်းအဝေးများအတွင်း အများပြည်သူသိရှိအောင် ခြေရာခံသည်။ ငွေများသည် အိမ်နီးချင်းများ၏အိတ်ကပ်မှ တိုက်ရိုက်ရရှိသောကြောင့် လုပ်ဆောင်ရန်ဖိအားမှာ ပြင်းထန်သည်။ သို့သော် လေ့လာမှုက ၎င်းသည် ’ရေရှည်တည်တံ့မှုမရှိသော“ မော်ဒယ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ဆရာ၊ ဆရာမများ လျော့နည်းသွားမှုနှုန်း မြင့်မားပြီး ”လူမှုရေးလက်ဆောင်“ အတွက် ၎င်းတို့၏အသက်ကို စွန့်စားရင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု၏ အစွန်းတွင် နေထိုင်သော ပညာရေးပညာရှင်များသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာကြသည်။.
ညှိနှိုင်းခေါင်းကိုက်ခြင်း
ဖက်ဒရယ်စနစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းသည် ဆန့်ကျင်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ERO အုပ်ချုပ်မှုသမိုင်းကြောင်း ရှည်လျားသောဒေသများတွင် NUG နှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသော ခုခံကာကွယ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့အသစ်များ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် “အခန်းကဏ္ဍထပ်တူကျမှု” ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။”
ဤနိုင်ငံရေးမိုင်းကွင်းကို LEB များ ဖြတ်သန်းရမည့် အဓိက အကြောင်းအရာနယ်ပယ်ငါးခုဖြစ်သည့် အုပ်ချုပ်ရေး၊ လက်လှမ်းမီမှု၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ဆရာ၊ ဆရာမများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးတို့ကို သုတေသနပြုချက်က မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ဒေသအချို့တွင် LEB သည် ERO ပညာရေးဌာန၏ တိုက်ရိုက်တိုးချဲ့မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားဒေသများတွင် ၎င်းသည် ဒေသဆိုင်ရာတပ်မှူးထံ သို့မဟုတ် ဝေးလံသော NUG အရာရှိထံ အစီရင်ခံတင်ပြရန် ကြိုးစားနေသော အဖွဲ့အစည်းအသစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။.
ဤလေ့လာမှုတွင် ၎င်းကို မူဝါဒ၏ “ဒေသအလိုက် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း” ဟု ရည်ညွှန်းထားပြီး တောင်ပေါ်ရွာတစ်ရွာရှိ ကျောင်းတစ်ကျောင်းသည် ဗမာလူမျိုးများ၏ အဓိကဒေသရှိ ကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် တစ်ထပ်တည်းမကျသင့်ဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်။ LEB များသည် လက်ရှိတွင် ဒေသဆိုင်ရာပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် အမျိုးသားမူဝါဒများကို ပြုပြင်မွမ်းမံနေပြီး သုတေသီများက ယင်းအလေ့အကျင့်ကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချခြင်း၏ အနှစ်သာရအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။.
ဆရာ၊ ဆရာမများသည် ငြိမ်းချမ်းရေး၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ်
ဒီတော်လှန်ရေးအတွက် တာဝန်ဟာ “CDM ရဲ့ ကျောရိုး” ပေါ်မှာ ကျရောက်ပါတယ်။ ဒီဆရာ၊ ဆရာမတွေဟာ IPSJ ဇာတ်လမ်းရဲ့ သူရဲကောင်းတွေပါ။ သူတို့ဟာ အစိုးရလစာနဲ့ ပင်စင်တွေကို မရေမရာတဲ့ဘဝနဲ့ လဲလှယ်ခဲ့ကြပါတယ်။.
လေ့လာမှုတွင် အရေးကြီးသော ကွာဟချက်တစ်ခုကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်- “ရေတိုသင်တန်းများ မညီမျှစွာရရှိနိုင်မှု”။ ဤဆရာများသည် အလွန်ကြိုးစားအားထုတ်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အပိုင်းပိုင်းဖြစ်နေသေးသည်။ အချို့သည် နိုင်ငံတကာ ဒစ်ဂျစ်တယ်သင်တန်းများကို ရယူအသုံးပြုနိုင်ပြီး အချို့မှာ သရက်ပင်အောက်တွင် မှတ်ဉာဏ်မှ သင်ကြားနေကြသည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ဤပညာပေးသူများ၏ မတူကွဲပြားမှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းမိဘများနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရှင်များအကြား ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးသည့် “ဆရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းထားသောစနစ်” တစ်ခုအတွက် တောင်းဆိုထားသည်။.
ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ
IPSJ လေ့လာမှုသည် နိုင်ငံတကာအလှူရှင်များနှင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များအား ရှင်းလင်းသောသတိပေးချက်တစ်ခုပေးသည်- တစ်ခုတည်းသောဗဟိုဖြေရှင်းချက်ကို ရှာဖွေခြင်းကိုရပ်တန့်ပါ။ “အထက်မှအောက်သို့” ခေတ်ကုန်ဆုံးသွားပါပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ဝါဒသည် ဒေသတွင်းတွင်ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာများကို တရားဝင်ဖြစ်စေရန်အပေါ် မူတည်ပါသည်။ ၎င်းတွင် LEB အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ လက်ဆောင်အခြေခံစီးပွားရေးကို ပံ့ပိုးရန် “ကိုက်ညီသောထောက်ပံ့ငွေများ” ပေးအပ်ခြင်းနှင့် ဒေသဆိုင်ရာဘုတ်အဖွဲ့များအား ၎င်းတို့၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသင်ရိုးညွှန်းတမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းခွင့်ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။.
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများတွင် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော တော်လှန်ရေးသည် သင်္ချာနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များကို သင်ကြားပေးခြင်းသာမကဘဲ အာဏာပိုင်ကို နိုင်ငံတော်နှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ အသိုင်းအဝိုင်းနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်ဟု မြင်သော မျိုးဆက်သစ်တစ်ခုကို ပုံဖော်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ LEB များသည် စစ်ပွဲကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပါက ၎င်းတို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိပြီးဖြစ်လိမ့်မည်။.
အဓိကဒေတာ
- ပါဝင်မှု- ပဋိပက္ခဒေသလေးခုတွင် အဓိကသတင်းပေးသူ ၄၂ ဦးနှင့် အင်တာဗျူးများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။.
- “အသိပညာကွာဟချက်”: ဒေသခံဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ အမျိုးသား NUG မူဝါဒများကို “ခိုင်မာစွာ” နားလည်ကြောင်း ယုံကြည်ကြပြီး ဒေသဆိုင်ရာဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို အားကိုးကြသည်။.
- ခံနိုင်ရည်ရှိမှုအချက်- စစ်တမ်းကောက်ယူခံရသော ရပ်ရွာလူထု ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုရှိသော နိုင်ငံတော်ပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်းထက် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့စီမံခန့်ခွဲမှုကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။.
ခင်မောင်ဝင်းသည် အလွတ်သတင်းထောက်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးကို ကိုးကား၍ ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ “ဒေသန္တရပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့များ၏ အောက်ခြေမှအထက်သို့ အကောင်အထည်ဖော်မှုကို အားကောင်းစေခြင်း” သုတေသနလေ့လာမှု (IPSJ၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ)။.
